Gijón, zwane też Xixón, to nadmorskie miasto w Asturii, gdzie historia splata się z codziennością. Od rzymskich term po huty stali i piankę sidry – każdy element opowiada o adaptacji i zmianie. Portowe fale niosą ślad dawnych osadników i współczesnych mieszkańców. W Universidad Laboral, dawnym gigancie frankistowskiej edukacji, dziś pulsuje kultura. Tu przemysłowa przeszłość staje się przestrzenią spotkań i refleksji nad rolą kobiet w sporcie. ​

Tradycja sidry pokazuje, jak prosty napój definiuje tożsamość regionu. Gijón to miejsce, gdzie materia i gest tworzą wspólnotę. Gijón powstało w starożytności jako rzymska osada pod nazwą Cigonium. W I wieku n.e. zbudowano tu mury obronne i termy, których pozostałości zachowały się w dzielnicy Cimadevilla. Te baseny służyły do kąpieli i spotkań – miejsce relaksu przy dźwięku fal.

Po upadku Cesarstwa teren zajęli Celtowie i Wizygoci. Na ruinach term wzniesiono kościół San Pedro, który stał się grobowcem i punktem strategicznym podczas Reconquisty. Kamienie z antyku wykorzystano ponownie – marmur na ołtarze, przykład recyklingu w kulturze materialnej.

W średniowieczu Gijón było małą osadą rybacką. Od XVI wieku rozwinął się handel solą i rybami, a port stał się kluczowy dla gospodarki. W XIX wieku Gijón przeżyło boom przemysłowy. Powstały huty żelaza i stocznie, które uczyniły miasto siderurgicznym centrum Asturii. Robotnicy pracowali przy kuźniach, gdzie ciężka praca mieszała się z rytmem maszyn. ​

Gijón
Gijón. Dzięki uprzejmości MR faleinspiracji.pl CC BY 4.0

W 1955 roku otwarto Universidad Laboral – ogromny kompleks edukacyjny zaprojektowany przez Luiza Muncunillę. Pod rządami Franco służył formacji robotników, dziś jako Laboral Ciudad de la Cultura mieści teatry i muzea. Przekształcenie fabryki w centrum kultury pokazuje, jak zmienia się rola dawnych struktur. ​Muzeum Kolejnictwa w Asturias dokumentuje historię kolei – szyn i wagonów, które połączyły Gijón z resztą kraju. ​

Sidra – tradycja Asturii

Asturyjska sidra, wpisana na listę UNESCO w 2019 roku jako niematerialne dziedzictwo, jest znakiem rozpoznawczym Gijón. W regionie Comarca de la Sidra jabłka fermentują w dębowych beczkach. Technika eskalada – nalewanie z wysokości – tworzy piankę bez rozlewania. Lokalne odmiany jabłek, jak Regona czy Blanquina, budują tożsamość. Kobiety często zajmowały się fermentacją, choć ich rola bywa pomijana. Dziś sidrerie łączą tradycję z turystyką. ​

Nalewanie sidry metodą eskalada w Gijón
Eskalada sidry – tradycyjny gest asturyjski. AI faleinspiracji.pl CC BY 4.0

Sport kobiet w Gijón - Piłka nożna kobiet ma tu długą historię. Gijón Fútbol Femenino założono w 2000 roku przez grupę zawodniczek. W debiucie wygrały ligę regionalną bez porażki i awansowały do Segunda División. Klub grał w Superlidze w 2005 roku, współpracuje dziś z UC Ceares. To przykład walki o miejsce kobiet w sporcie. Plaża San Lorenzo sprzyja surfingowi, gdzie fale kształtują nowe narracje o aktywności fizycznej.

Współczesne Gijón – dziedzictwo i innowacje

Dziś Gijón łączy tradycję z nowoczesnością. Atlantycki Park Technologiczny rozwija innowacje, a Cimadevilla tętni uliczną sztuką. Rewitalizacja Laboral pokazuje, jak dawne obiekty zyskują nowe funkcje. Miasto funkcjonuje w kulturze sieci: filmy z eskalady sidry na TikToku spotykają się z wirtualnymi spacerami po rzymskich ruinach.

Literatura i źródła

​