Zdrowie

W grudniu 2015 roku Japonią wstrząsnęła wiadomość o śmierci Matsuri Takahashi. Dwudziestoczteroletnia pracownica giganta reklamowego Dentsu — absolwentka prestiżowego Uniwersytetu Tokijskiego, zatrudniona zaledwie dziewięć miesięcy wcześniej — odebrała sobie życie w Wigilię Bożego Narodzenia, skacząc z firmowego akademika. W tygodniach poprzedzających śmierć Takahashi zamieszczała na Twitterze wpisy, w których wyrażała pragnienie śmierci. Późniejsze dochodzenie wykazało, że w jednym miesiącu wypracowała nawet 130 godzin nadliczbowych, a Dentsu systematycznie zmuszało pracowników do fałszowania raportów czasu pracy, by oficjalne zestawienia nie przekraczały wewnętrznego limitu 70 godzin. ...

Przez wieki medycyna patrzyła na bakterie jednym okiem — tym podejrzliwym. Drobnoustroje kojarzyły się z zarazą, epidemiami i brudem, który trzeba wyeliminować. Antybiotyki stały się jednym z największych triumfów XX-wiecznej farmakologii i słusznie, bo uratowały miliony istnień. Tyle że przy okazji przyzwyczaiły nas do myślenia, że każdy mikrob to wróg. A prawda okazała się znacznie bardziej skomplikowana. Od mniej więcej dwóch dekad nauka odkrywa na nowo to, o czym Ilja Miecznikow — rosyjski noblista — intuicyjnie przeczuwał już na początku XX wieku: że pewne bakterie mogą nam pomagać. Miecznikow obserwował bałkańskich pasterzy dożywających sędziwego wieku na diecie obfitej w fermentowane mleko i podejrzewał, że żyjące w nim pałeczki kwasu mlekowego odgrywają tu jakąś rolę. Nie miał narzędzi, żeby to udowodnić. My — wreszcie mamy. ...

14 maja 2013 roku Angelina Jolie opublikowała na łamach „The New York Times" artykuł, który wstrząsnął opinią publiczną na całym świecie. Tekst zatytułowany My Medical Choice — „Mój medyczny wybór" — nie był wyznaniem filmowej gwiazdy szukającej medialnego rozgłosu. Był to przemyślany, spokojny opis osobistej decyzji zdrowotnej, podyktowanej genetyką, statystyką i doświadczeniem utraty najbliższych. Jolie ujawniła, że poddała się profilaktycznej obustronnej mastektomii — usunięciu obu piersi — zanim jeszcze jakakolwiek choroba się u niej rozwinęła. ...

W dynastii Ming shiitake był pokarmem cesarskim — dosłownie. Grzyb był zarezerwowany wyłącznie dla cesarza i jego rodziny, a dworscy medycy opisywali go jako eliksir przedłużający życie. Dziś ten sam grzyb leży w siatce z supermarketu obok cebuli i marchewki, dostępny przez cały rok. Droga od cesarskiego stołu do zwykłej kuchni zajęła mu kilka stuleci — i jest to historia warta opowiedzenia. Grzyb z charakterem Twardnik japoński (Lentinula edodes) rośnie w naturze na obumierającym drewnie drzew liściastych — dębów, kasztanów, buków. Pochodzi z ciepłych, wilgotnych lasów Azji Wschodniej i tam przez tysiąclecia był zbierany i uprawiany. Japońska nazwa shiitake (椎茸) dosłownie oznacza „grzyb drzewa shii" — konkretnego gatunku z rodzaju Castanopsis, na którego pniach lubi się osiedlać. ...

Dla przybysza z Zachodu, który w upalny letni dzień wejdzie do chińskiej restauracji, widok miejscowych popijających parujące kubki z gorącą wodą może być nie lada zaskoczeniem. W świecie, gdzie lód jest synonimem orzeźwienia, Chiny pozostają wierne swojej wielowiekowej tradycji. Zwyczaj ten, często wyśmiewany w internetowych memach — słynne „duō hē rè shuǐ" (多喝热水), czyli „pij więcej gorącej wody" jako rada na wszystko — ma jednak głębokie korzenie historyczne, medyczne i społeczne. To znacznie więcej niż tylko nawyk: to element kulturowego kodu, który kształtował się przez tysiąclecia. ...

Brukselka – inaczej kapusta brukselska – to warzywo, które długo miało opinię „trudnego”, choć pod względem wartości odżywczych i kulinarnych należy do czołówki warzyw kapustnych. ​ ...

Cynamon: od luksusu do codzienności – historia, właściwości i kulturowe konteksty najstarszej przyprawy świata Cynamon – przyprawa, która dziś kojarzy się z bożonarodzeniową szarlotką, poranną owsianką i kawą z sieciówki, przez tysiąclecia był symbolem luksusu, potęgi i… nieprzyzwoicie wysokich marż kupieckich. Jego historia to opowieść o podróżach, religii, magii, medycynie i ekonomii. Dziś, gdy szczypta cynamonu kosztuje mniej niż bilet tramwajowy, łatwo zapomnieć, że przez wieki był on bardziej pożądany niż złoto. ...

Nikotyna – cichy truciciel. Krótkoterminowe i długoterminowe skutki stosowania Nikotyna, przez wieki obecna w kulturze i rytuałach, dziś jawi się jako substancja o podwójnym obliczu. Z jednej strony – chwilowa ulga, pobudzenie, złudzenie kontroli nad własnym samopoczuciem. Z drugiej – powolna, systematyczna destrukcja organizmu, która niepostrzeżenie wkrada się w codzienność, zostawiając po sobie ślady zarówno w ciele, jak i psychice. To opowieść o nikotynie – cichym trucicielu, który z pozoru łagodzi, by w rzeczywistości potęgować ból i chorobę. ...

Guma do żucia – produkt codzienny, niepozorny, a jednak zaskakująco złożony. Jej historia sięga starożytnych cywilizacji, jej skład ewoluował wraz z rozwojem technologii, a wpływ na zdrowie i kulturę budzi nieustanne dyskusje. Przyjrzyjmy się bliżej temu fenomenowi – od żywic żutych przez Majów po nowoczesne gumy funkcjonalne. ...