Kosmos

Gdzieś na równinie Utopia Planitia, pokryty rudym pyłem, stoi łazik o kształcie motyla. Zhurong miał pracować dziewięćdziesiąt marsjańskich dni. Przepracował trzysta czterdzieści siedem. Potem zasnął przed zimą i już się nie obudził. Zdjęcia satelitarne NASA potwierdziły: nieruchomy, zasypany, samotny. Koniec misji. Tyle że historia chińskiego programu kosmicznego jest historią rzeczy, które miały się nie udać. Rakieta z 1960 roku, która osiągnęła osiem kilometrów — przy czym jej twórca był deportowanym z Ameryki naukowcem, którego Waszyngton uznał za zagrożenie. Satelita, który przez dwadzieścia dni nadawał patriotyczną melodię, zanim zgasły baterie. Lądownik, który jako pierwszy w historii dotknął niewidocznej strony Księżyca. ...

W 1955 roku Stany Zjednoczone deportowały Qian Xuesena — fizyka, który współtworzył podwaliny amerykańskiego programu rakietowego. Oficjalny powód: podejrzenia o sympatie prokomunistyczne. Nieoczekiwany skutek: Chiny otrzymały człowieka, który rok po powrocie przedstawił władzom w Pekinie gotowy plan budowy programu kosmicznego. Jeden z amerykańskich admirałów miał później powiedzieć, że deportacja Qiana była równoznaczna z podarowaniem przeciwnikowi kilku dywizji. To nie jest anegdota. To wzorzec, który powtórzył się w chińskiej kosmonautyce wielokrotnie: zamknięte drzwi stawały się zaproszeniem do zbudowania własnego domu. ...

Kiedy 24 kwietnia 1970 roku z głośników w całych Chinach popłynęła melodia Dong Fang Hong („Wschód jest czerwony"), nadawana z orbity przez pierwszego chińskiego satelitę, niewiele osób na świecie traktowało Państwo Środka jako poważnego gracza kosmicznego. Był to kraj wciąż pogrążony w chaosie rewolucji kulturalnej, technologicznie odległy od Stanów Zjednoczonych i Związku Radzieckiego. Pięćdziesiąt sześć lat później Chiny dysponują własną permanentnie załogową stacją kosmiczną, posiadają próbki gruntu z niewidocznej strony Księżyca i przygotowują się do wysłania taikonautów na Srebrny Glob. ...

Fred Haise wie, jak wygląda Księżyc z odległości, na jaką nie dociera żaden sygnał ratunkowy. W kwietniu 1970 roku leciał tam jako pilot Apollo 13 — misji, która miała lądować, a zamiast tego stała się najsłynniejszą improwizacją w historii astronautyki. Jego kapsuła oddaliła się od Ziemi na ponad 400 tysięcy kilometrów. Nikt od tamtego czasu nie był dalej. Pięćdziesiąt sześć lat później Haise spotkał Christinę Koch, inżynierkę i astronautkę, która ma zasiąść na pokładzie kapsuły Orion w ramach Artemis II. Powiedział jej jedno zdanie: „Słyszałem, że zamierzacie pobić nasz rekord." ...

W grudniu 1972 roku Eugene Cernan zamknął za sobą właz lądownika Apollo 17 i wrócił na orbitę. Od tamtego momentu żaden człowiek nie oddalił się od Ziemi na więcej niż kilkaset kilometrów. Ponad pół wieku — dłużej, niż trwała cała dotychczasowa historia załogowych lotów kosmicznych przed programem Apollo — ludzkość nie wracała w okolice Księżyca. Teraz, na początku kwietnia 2026 roku, czworo astronautów ma wsiąść do kapsuły Orion na szczycie stumetrowej rakiety Space Launch System i polecieć dalej niż ktokolwiek od ponad pięćdziesięciu lat. Artemis II to nie lądowanie — to lot testowy, oblot Księżyca po trajektorii w kształcie ósemki. Ale od jego wyniku zależy, czy program powrotu na Księżyc przetrwa. ...

Grudzień 1972 roku. Eugene Cernan, ostatni człowiek stojący na powierzchni Księżyca, wsiada do lądownika misji Apollo 17. Zamyka za sobą właz i wraca na orbitę. Od tamtego momentu żaden człowiek nie oddalił się od Ziemi dalej niż na kilkaset kilometrów — odległość, na jakiej krąży Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. Minęło ponad pięćdziesiąt lat. Teraz, w kwietniu 2026 roku, czworo astronautów ma wsiąść na pokład kapsuły Orion, ustawionej na szczycie stumetrowej rakiety Space Launch System, i polecieć dalej, niż ktokolwiek przed nimi. Ponad 400 tysięcy kilometrów od domu. Misja Artemis II nie przewiduje lądowania, ale NASA traktuje ją jako kluczowy test przed powrotem ludzi na powierzchnię Księżyca. ...

Wyobraź sobie, że stoisz na brzegu planety – powiedzmy, Ziemi – i masz w ręku potężną procę. Chcesz cisnąć kamień tak, by nie tylko poleciał daleko, ale wręcz opuścił planetę, a może nawet… cały Układ Słoneczny. Czy wystarczy siły w rękach? Odpowiedź kryje się w trzech magicznych liczbach – wartościach prędkości kosmicznych. To one wyznaczają granice pomiędzy byciem ziemskim więźniem, a zdobywcą kosmosu. ...

Gdyby Isaac Newton żył w XXI wieku i miał konto na Amazon Prime, pewnie binge’owałby „The Expanse” zamiast rozkminiać jabłka. Ten serial to nie tylko popkulturowy fenomen, ale i twarda, naukowa fantazja, która nie boi się zadawać trudnych pytań o przyszłość ludzkości, politykę, technologię i to, kim jesteśmy, gdy grawitacja przestaje nas trzymać w ryzach. „The Expanse” to kosmiczny thriller, który nie bierze jeńców – i nie zamierza nikogo głaskać po głowie. ...