Fale Inspiracji
Pustynia Błędowska – krajobraz największego obszaru piasków śródlądowych w Polsce

Pustynia Błędowska — polska Sahara, która nie powinna istnieć

Co roku na Pustyni Błędowskiej ekipa przyrodników uruchamia piły mechaniczne. Ich zadanie brzmi absurdalnie: wycinać drzewa, żeby ratować przyrodę. W większości rezerwatów na świecie ochrona oznacza cofnięcie się człowieka, pozwolenie naturze na regenerację. Tutaj jest dokładnie odwrotnie. Las, który siedem wieków temu wycięto pod kopalnie srebra, teraz chce wrócić. Sosny, brzozy i inwazyjne wierzby kaspijskie rok po roku domykają lukę, zasłaniając piasek, który sam w sobie stał się siedliskiem nie do odtworzenia nigdzie indziej w Europie. ...

2026-04-11 · 1 min · Mira Tarnowska
Pustynia Błędowska – krajobraz największego obszaru piasków śródlądowych w Polsce

Pustynia Błędowska — polska Sahara, która nie powinna istnieć

Godzinę jazdy od Krakowa i czterdzieści minut od Katowic leży krajobraz, który łamie wszelkie oczekiwania wobec polskiej geografii: kilometry jasnego piasku, wydmy sięgające kilkunastu metrów i temperatura gruntu dochodząca latem do siedemdziesięciu stopni Celsjusza. Pustynia Błędowska, największy obszar lotnych piasków w Polsce, istnieje wbrew klimatowi, w którym się znajduje — w strefie umiarkowanej, otoczona lasami, z rzeką przepływającą przez sam jej środek. Ale najbardziej zaskakujące w niej nie jest to, że istnieje. Najbardziej zaskakujące jest to, że jej ochrona wymaga łamania niemal każdej intuicji, jaką mamy na temat ochrony przyrody. ...

2026-04-11 · 4 min · Mira Tarnowska
Pustynia Błędowska – krajobraz największego obszaru piasków śródlądowych w Polsce

Pustynia Błędowska — polska Sahara, która nie powinna istnieć

Na pograniczu województw śląskiego i małopolskiego, zaledwie godzinę jazdy od Krakowa i czterdzieści minut od Katowic, rozciąga się krajobraz, którego w tej części Europy nikt by się nie spodziewał. Kilometry drobnego, jasnego piasku, wydmy sięgające kilkunastu metrów wysokości, a latem temperatura gruntu dochodząca do siedemdziesięciu stopni Celsjusza. Pustynia Błędowska, największy w Polsce obszar lotnych piasków, nie jest jednak tworem samej natury. To efekt jednej z najstarszych katastrof ekologicznych na ziemiach polskich, ciągnącej się od XIII stulecia po dziś dzień. ...

2026-04-11 · 17 min · Mira Tarnowska
Mrówkojad wielki (Myrmecophaga tridactyla) – widok z profilu, charakterystyczny długi pysk i puszysty ogon

Mrówkojad wielki — enigmatyczny kolos

Wstęp Wśród ssaków zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie trudno o zwierzę bardziej rozpoznawalne i jednocześnie bardziej enigmatyczne niż mrówkojad wielki (Myrmecophaga tridactyla). Ten samotnik sawann i lasów tropikalnych, wyposażony w rurkowy pysk, sześćdziesięciocentymetrowy język i pazury zdolne rozkruszyć twardy jak beton termitier, jest żywym dowodem na to, jak daleko potrafi zajść ewolucyjna specjalizacja. Choć jego sylwetka trafia na okładki albumów przyrodniczych, rzeczywista wiedza o biologii mrówkojada wciąż pozostaje zaskakująco skromna, a sam gatunek balansuje na granicy zagrożenia wyginięciem. ...

2026-02-14 · 10 min · Dorian Ziel