Wynagrodzenia

Istnieje forma protestu, w której nikt nie opuszcza stanowiska, nikt nie wychodzi na ulicę, nikt nie podnosi głosu. Pracownik przychodzi o czasie, wykonuje każde polecenie, wypełnia każdy formularz, przestrzega każdego przepisu BHP — co do przecinka. I właśnie to paraliżuje wszystko. Nazywają to strajkiem włoskim. Perfekcyjne posłuszeństwo jako akt sabotażu. Bo okazuje się, że każda firma, każda instytucja, każdy system działa tylko dlatego, że ludzie codziennie omijają dziesiątki absurdalnych procedur, skracają drogi, interpretują przepisy z rozsądkiem. Bez tej cichej, niepisanej elastyczności — maszyna staje. ...

Co łączy egipskiego rzemieślnika, który w 1157 roku p.n.e. odłożył dłuto, bo nie dostał zboża, z polskim programistą porównującym swoją pensję na portalu płacowym? Więcej, niż mogłoby się wydawać. Przez trzy tysiące lat ludzkość nie wymyśliła sposobu, żeby trwale rozwiązać napięcie między tym, kto pracuje, a tym, kto za tę pracę płaci. Wymyśliła natomiast coraz bardziej rozbudowane procedury zarządzania tym napięciem — od przydziałów zboża po broadbanding (metoda upraszczania siatki płac, w której firma zastępuje dużą liczbę wąskich kategorii zaszeregowania kilkoma szerokimi pasmami płacowymi), od strajku okupacyjnego po referendum zakładowe. Formalizacja zmieniła wszystko oprócz sedna. ...

W dwudziestym dziewiątym roku panowania Ramzesa III rzemieślnicy z Deir el-Medina odłożyli dłuta i pędzle. Nie dostali przydziałów zboża, które stanowiły ich wynagrodzenie za budowę grobowców w Dolinie Królów. Skryba Amennacht zanotował na papirusie ich słowa: „jesteśmy głodni". Robotnicy przeszli za mury nekropolii, urządzili strajk okupacyjny pod świątynią grobową Totmesa III i odmówili powrotu do pracy, dopóki nie dostaną tego, co im się należało. Był rok około 1157 przed naszą erą. ...