Fale Inspiracji
Uczestnicy Biegu Niepodległości w Będzinie na starcie, wśród biało-czerwonego konfetti i polskich flag

11 listopada. Jak Polska odzyskiwała niepodległość i jak powstało jej święto

W listopadzie 1924 roku Józef Piłsudski wygłosił w krakowskim Teatrze Starym dwa odczyty o pierwszych dniach Rzeczypospolitej. O 11 listopada w nich nie wspomniał. Mówił za to, że ścisłe daty narodzin państwa „z wielką trudnością dają się ustalić”. Za czas jego ostatecznego uformowania się uznał dni między 22 a 28 listopada 1918 roku, kiedy wydano dekret o najwyższej władzy i ordynację wyborczą do Sejmu. Historycy, tacy jak Piotr Szlanta z Uniwersytetu Warszawskiego, opisują odzyskanie niepodległości właśnie jako proces rozciągnięty w czasie, z którego na potrzeby pamięci trzeba było wybrać jeden symboliczny dzień. Dziś ten wybór nie budzi sporów. Droga do tej zgody prowadziła przez blisko dwadzieścia lat dyskusji, ustawę z 1937 roku, okupację, ponad cztery dekady nieobecności święta w oficjalnym kalendarzu i kolejną ustawę, z 1989 roku. ...

2026-11-11zaktualizowano 2026-11-1227 min · Tamara Wilga
„Głos Lubelski” – historyczna winieta gazety z okresu międzywojennego

„Głos Lubelski" — pismo codzienne z Lublina

„Głos Lubelski" — pismo codzienne z Lublina Zarys historii jednej z najważniejszych gazet regionu lubelskiego „Głos Lubelski" to najdłużej wydawana gazeta codzienna w dziejach Lublina. Przez ponad ćwierć wieku — od 1913 do 1939 roku — kształtował opinię publiczną na Lubelszczyźnie i stanowił jedno z najważniejszych pism codziennych w regionie. Towarzyszył mieszkańcom w burzliwych czasach I wojny światowej, odzyskiwania niepodległości, budowy młodego państwa polskiego i narastającego kryzysu lat trzydziestych. Powstanie i pierwsze lata Gazetę założył w 1913 roku Feliks Moskalewski wraz z grupą działaczy Ligi Narodowej. Pierwszy numer ukazał się 22 marca 1913 roku — początkowo jako tygodnik. Po wydaniu 36 numerów pismo przekształcono w dziennik. Był to przełomowy moment dziejów — zbliżał się wybuch I wojny światowej, a ziemie polskie wciąż pozostawały pod zaborami. Lublin, leżący wówczas w Królestwie Polskim pod panowaniem rosyjskim, był ważnym ośrodkiem życia kulturalnego i politycznego. „Głos Lubelski" od początku stawiał sobie za cel informowanie czytelników o wydarzeniach lokalnych, krajowych i międzynarodowych, a jednocześnie budowanie poczucia wspólnoty narodowej. ...

2026-02-157 min · Anika Obłok