Uchodźcy

Pod koniec września 2023 roku jedyną drogą łączącą Górski Karabach z Armenią wyjechała w ciągu kilku dni niemal cała ormiańska ludność regionu, ponad sto tysięcy ludzi. Jeszcze na początku miesiąca w Stepanakercie działały urząd prezydenta, parlament i ministerstwa nieuznawanej Republiki Arcach, a deputowani zdążyli 9 września wybrać nowego szefa państwa, Samwela Szahramaniana. Dziesięć dni później Azerbejdżan rozpoczął ofensywę, po której cały ten aparat został bez terytorium. Tak zakończył się rozdział konfliktu, który wybuchł w 1988 roku, jeszcze w Związku Radzieckim. Przez ponad trzy dekady Górski Karabach miał dwa statusy naraz, bo prawo międzynarodowe traktowało go jako część Azerbejdżanu, a w praktyce rządzili nim miejscowi Ormianie, którzy zbudowali tam własne quasi-państwo. Nie uznał go żaden członek ONZ, łącznie z Armenią. ...

Czasem wystarczy jedno słowo, by otworzyć szufladę pamięci. „Uchodźca” – brzmi jak echo współczesnych kryzysów, lecz w polskiej historii to także własna, długa i bolesna opowieść. 20 czerwca, w Światowy Dzień Uchodźcy, świat pochyla się nad losem tych, którzy zostali zmuszeni do opuszczenia domu przez wojny, prześladowania czy katastrofy. To dzień empatii, solidarności i przypomnienia, że uchodźca to nie tylko ktoś „obcy” – to także my, nasi przodkowie, nasi bohaterowie i cisi świadkowie historii1 2 3 4. ...