Energetyka

W niedzielę 28 czerwca 2026 roku stacja IMGW w Słubicach zmierzyła 40,5°C. Padł rekord powojennych polskich pomiarów instrumentalnych. Ciekawsza od samej liczby jest data. Koniec czerwca nie jest w Polsce szczytem lata; klimatologiczne maksimum przypada dopiero na początek sierpnia, kiedy średnia temperatura maksymalna bywa wyższa o mniej więcej trzy stopnie. Gdyby ten sam układ baryczny, ten sam napływ powietrza znad Afryki Północnej i to samo bezchmurne niebo trafiły się sześć tygodni później, termometry mogłyby pokazać wartości bliskie 43 stopniom. Tyle mniej więcej wynosi dziś praktyczny sufit możliwy do osiągnięcia w polskim klimacie, jak szacują klimatolodzy analizujący czerwcową falę. ...

U wybrzeży Ghany, niedaleko portu Sekondi, stoi statek, który nigdzie nie płynie. Mierzy blisko 300 metrów i ma kadłub dawnego masowca, lecz z jego pokładu nie wyładowuje się rudy żelaza ani zboża. W miejscu ładowni pracują silniki, transformatory i rozdzielnie wysokiego napięcia. MV Karadeniz Powership Osman Khan to pływająca elektrownia, która przez lata dostarczała około jednej czwartej prądu zużywanego w całym kraju. Sama idea jest zasadniczo prosta. Bierze się duży statek towarowy, montuje na nim kompletną elektrownię cieplną, holuje do portu państwa, któremu brakuje energii, i podłącza do krajowej sieci. Po kilku tygodniach żarówki w domach świecą równiej, a fabryki przestają tracić zmiany z powodu wyłączeń prądu. Tak działa powership, czyli elektrownia zamontowana na statku. Osman Khan jest największą jednostką tego rodzaju na świecie. ...

Czasem przyszłość nie pachnie syntetycznym zapachem przyszłości. Pachnie rdzawą rudą, chemią i procesami, które niewielu z nas widzi. Pierwiastkami ziem rzadkich – grupą 17 pierwiastków chemicznych, których nie ma w żadnym zjawisku codziennym, a jednak bez nich prawie nic się nie porusza. One zasilają smartfony, turbiny wiatrowe, satelity, aparaty rezonansu magnetycznego i systemy zbrojeniowe. Są niewidzialne, lecz wszechobecne – a ich historia to opowieść o ambicji, monopolu i o tym, jak kilka krajów może kontrolować technologiczną przyszłość świata. ...