Geopolityka

Obie strony nazywały to „młynem do mięsa". Kłóciły się o wiele, ale na tę metaforę się zgodziły. Bachmut nie miał znaczenia strategicznego — mówił to otwarcie amerykański sekretarz obrony, powtarzali analitycy NATO, przyznawali w kuluarach ukraińscy oficerowie. A mimo to przez dziesięć miesięcy dwie armie wrzucały w jedno siedemdziesięciotysięczne miasto więcej ludzi i amunicji niż w jakiekolwiek inne starcie w Europie od 1945 roku. Walczono o zrujnowane budynki, z których zostawały już tylko kontury. Potem walczono o kontury. ...

Wiosną 2023 roku cała zachodnia uwaga skupiona była na jednym pytaniu: kiedy ruszy ukraińska kontrofensywa? Analizowano dostawy Leopardów i Bradleyów, śledzono postępy szkoleń w bazach NATO, spekulowano o przebiciach w kierunku Morza Azowskiego. Nikt nie pytał, czy sam charakter wojny nie zmienił się już bezpowrotnie — bo taka zmiana nie mieści się w nagłówku. A jednak właśnie to się wydarzyło. Kwiecień 2023 roku nie przyniósł przełomu na mapie. Przyniósł coś trudniejszego do uchwycenia: moment, w którym wojna przestała być sekwencją wydarzeń i stała się stanem. ...

Kwiecień 2023 Wiosną 2023 roku świat wciąż czekał na „punkt zwrotny" w Ukrainie. Zachodni komentatorzy odliczali dni do kontrofensywy, analizowali dostawy czołgów Leopard 2 i Bradley, szacowali liczbę ukraińskich żołnierzy przeszkolonych w krajach NATO. Media prześcigały się w prognozach: kiedy ruszy wielki atak? Czy to będzie maj, czy czerwiec? Czy Ukraina zdoła przeciąć lądowy korytarz do Krymu? Tymczasem punkt zwrotny już nastąpił. Tylko nie tam, gdzie patrzono, i nie w takiej formie, jakiej oczekiwano. To nie było spektakularne natarcie ani utrata kluczowego miasta. To była zmiana samej natury konfliktu, powolna i strukturalna, trudna do uchwycenia w jednym kadrze telewizyjnym. W kwietniu 2023 roku wojna w Ukrainie przestała być szybka. I ten fakt, niewidoczny na pierwszy rzut oka, zdeterminował wszystko, co wydarzyło się potem. ...

Na przełomie stycznia i lutego 2023 roku relacje między dwoma największymi mocarstwami świata wkroczyły w fazę głębokiego kryzysu za sprawą obiektu, który pojawił się na niebie nad Ameryką Północną. Incydent z chińskim balonem — określanym przez Waszyngton mianem „szpiegowskiego", a przez Pekin jako „zbłąkany statek meteorologiczny" — doprowadził do gwałtownego ochłodzenia stosunków dwustronnych i odwołania pierwszej od lat planowanej wizyty amerykańskiego sekretarza stanu w Chinach. Wydarzenie to, choć z perspektywy czasu oceniane jako mniej groźne niż początkowo sądzono, stało się katalizatorem zmian o dalekosiężnych konsekwencjach dla architektury bezpieczeństwa w całym regionie Azji i Pacyfiku. ...

Czasem przyszłość nie pachnie syntetycznym zapachem przyszłości. Pachnie rdzawą rudą, chemią i procesami, które niewielu z nas widzi. Pierwiastkami ziem rzadkich – grupą 17 pierwiastków chemicznych, których nie ma w żadnym zjawisku codziennym, a jednak bez nich prawie nic się nie porusza. One zasilają smartfony, turbiny wiatrowe, satelity, aparaty rezonansu magnetycznego i systemy zbrojeniowe. Są niewidzialne, lecz wszechobecne – a ich historia to opowieść o ambicji, monopolu i o tym, jak kilka krajów może kontrolować technologiczną przyszłość świata. ...

Mark Carney został premierem Kanady w marcu 2025 roku, przejmując stanowisko od Justina Trudeau. Jest pierwszym szefem rządu w historii kraju, który nie miał doświadczenia parlamentarnego przed objęciem tego urzędu. Jego poprzednie doświadczenie zawodowe obejmuje funkcję gubernatora Banku Kanady (2008–2013) i szefa Banku Anglii. ...

UNESCO przez dekady uosabiało marzenie o globalnej wspólnocie opierającej się na edukacji, nauce i kulturze – ostatnia świątynia idealizmu w świecie, który szybko traci wiarę w uniwersalne wartości. To organizacja, która na papierze ma łączyć narody, a w praktyce coraz częściej doświadczana jest jako pole bitwy starych i nowych geopolitycznych układów. Czy można dziś bronić jej pierwotnej utopii, kiedy każdy kolejny kryzys demaskuje tylko kolejne warstwy politycznego cynizmu? ...

22 czerwca 2025 roku amerykańskie bombowce B-2 Spirit przeprowadziły bezprecedensowy atak na irański podziemny kompleks nuklearny w Fordo. W operacji użyto GBU-57 Massive Ordnance Penetrator (MOP) – 30 000-funtowej (13,6 tony) „superbomby” zaprojektowanej do niszczenia celów ukrytych głębiej niż 20-piętrowy wieżowiec. To nie tylko broń, ale i fenomen inżynieryjny, który zmienia reguły gry militarnej. ...