Konstytucja

Latem 1787 roku w Filadelfii panował nieznośny skwar. Okna Pennsylvania State House (dziś znany jako Independence Hall) zamknięto szczelnie, by rozmowy toczące się w środku nie wydostały się na ulicę. Pięćdziesięciu pięciu mężczyzn w kaftanach z grubego sukna spierało się przez blisko cztery miesiące o to, jak urządzić państwo, które ledwie co wyszło z wojny o niepodległość. Trzy i pół roku później, wczesnym rankiem 3 maja 1791 roku, w Warszawie inni mężczyźni zbierali się w pośpiechu na Zamku Królewskim, wiedząc, że mają kilka godzin, zanim wrogowie reformy zorientują się, co się święci. Jedni i drudzy chcieli napisać historię. Jednym się to udało w sposób, który przetrwał wieki. Drugim — na czternaście miesięcy. ...

Są momenty w historii państw, gdy spory polityczne przestają dotyczyć polityki. Gdy dwie strony konfliktu nie kłócą się już o to, co zrobić z władzą, lecz o to, kto w ogóle ma prawo jej używać i na jakiej podstawie. Polska tkwi w takim momencie od przynajmniej dekady, a wyjście z niego nie jest kwestią kolejnych wyborów ani kolejnej koalicji. Wymaga czegoś rzadszego i trudniejszego: przemyślenia od podstaw, jak zaprojektować sam proces tworzenia nowego porządku. ...