Solidarność

Za nami cztery dekady. Pierwsza część cyklu opisała narodziny systemu komunistycznego i mrok stalinizmu, kolejne przyniosły odwilż Gomułki, antysemicką czystkę Marca ‘68, krwawy Grudzień ‘70 i złudny dobrobyt Edwarda Gierka. Czwarta część zatrzymała się w połowie lat osiemdziesiątych. Po karnawale Solidarności, nocy stanu wojennego i krwi na „Wujku" kraj tkwił w szarości reglamentacji i kartek, a na Kremlu zasiadł nowy gospodarz, którego reformy miały zmienić reguły gry w całym bloku. Teraz zamykamy klamrę. Lata 1984–1990 to ostatni akt Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Zaczyna się od zbrodni, która wstrząsnęła sumieniami, prowadzi przez strajki i negocjacje, a kończy w noc sylwestrową 1989 roku, gdy z konstytucji znika słowo „Ludowa", a do orła wraca korona. To także dekada, która do dziś dzieli historyków: czy PRL naprawdę się skończył, czy tylko zmienił kostium. ...

W pierwszej części cyklu opisaliśmy narodziny systemu komunistycznego w Polsce i mrok stalinizmu. Druga część przyniosła odwilż, Poznański Czerwiec i obietnice Gomułki. W trzeciej prześledziliśmy antysemicką czystkę Marca ‘68, krwawą masakrę robotników Grudnia ‘70 i złudny „cud gospodarczy" Edwarda Gierka. Teraz wkraczamy w lata 1975–1985, dekadę najgęstszą od wydarzeń i najważniejszą dla zrozumienia, dlaczego PRL w końcu upadł. To dziesięciolecie, w którym zmieściło się wszystko: ekonomiczny krach po latach kredytowego dobrobytu, pierwszy od wieków papież spoza Włoch, dziesięciomilionowy ruch społeczny, który wstrząsnął całym blokiem wschodnim, i wreszcie czołgi na ulicach polskich miast w grudniową noc. Od euforii stoczniowej bramy po ciszę godziny milicyjnej, od modlitwy na krakowskich Błoniach po „ścieżki zdrowia" w radomskich komisariatach. Ta historia nie zmieściłaby się w żadnym scenariuszu filmowym, a mimo to wydarzyła się naprawdę. ...