Transformacja Ustrojowa

Za nami cztery dekady. Pierwsza część cyklu opisała narodziny systemu komunistycznego i mrok stalinizmu, kolejne przyniosły odwilż Gomułki, antysemicką czystkę Marca ‘68, krwawy Grudzień ‘70 i złudny dobrobyt Edwarda Gierka. Czwarta część zatrzymała się w połowie lat osiemdziesiątych. Po karnawale Solidarności, nocy stanu wojennego i krwi na „Wujku" kraj tkwił w szarości reglamentacji i kartek, a na Kremlu zasiadł nowy gospodarz, którego reformy miały zmienić reguły gry w całym bloku. Teraz zamykamy klamrę. Lata 1984–1990 to ostatni akt Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Zaczyna się od zbrodni, która wstrząsnęła sumieniami, prowadzi przez strajki i negocjacje, a kończy w noc sylwestrową 1989 roku, gdy z konstytucji znika słowo „Ludowa", a do orła wraca korona. To także dekada, która do dziś dzieli historyków: czy PRL naprawdę się skończył, czy tylko zmienił kostium. ...

Na pierwszy rzut oka to pytanie brzmi jak prowokacja albo internetowy skrót zbiorowej frustracji. „90% ludzi jest głupich, 9% jakoś ogarnia, a 1% pcha świat do przodu" – takie zdanie można wysnuć z rozmów prywatnych, internetowych komentarzy i półironicznych diagnoz rzeczywistości. Pojawia się w dyskusjach o mediach społecznościowych, polityce, edukacji i kulturze masowej. Ale zamiast je wyśmiać albo przyjąć bezrefleksyjnie, warto potraktować je serio i sprawdzić, czy opisuje ono cokolwiek realnego. Nie jako ocenę ludzi. Nie jako statystykę inteligencji. Lecz jako model działania społeczeństw. ...